Sunday, December 14, 2014

En busca de la programación perfecta III

Esta entrada empieza aquí

Bienvenidos a esta parte del comentario sobre programación didáctica de primero de bachillerato. Serán varias las partes que vamos a tratar a continuación.

En esta programación se hace una descripción de los contenidos desde cuatro bloques muy diferenciados y en los que no se encuentra una correlación entre un bloque y otro. También se habla de secuenciación de contenidos, pero la verdad no queda claro cuál es la secuenciación de los mismos. Si en realidad dicha secuenciación es tal y como vienen descritos los contenidos, se ve una total desconexión entre las partes. La división de los contenidos se hace en cuatro bloques, aunque en la última unidad aparece un quinto bloque, creemos que sustitutivo del cuarto, llamado ‘dimensión social de las lenguas’ del que realmente, como del bloque de ‘aspectos socioculturales y conciencia intercultural’, tenemos poca o ninguna información sobre cómo abordarlos. La parte de los contenidos procedimentales se describe mucho más en detalle que los contenidos conceptuales, los cuales simplemente aparecen enumerados. Además de eso, la descripción de las actividades en los bloques uno y dos es muy ambigua y poco clara. Se hace referencia al libro de texto, como se comentó anteriormente, y en realidad, muy pocos o ningún contenido procedimental se puede seguir sin el citado libro de texto. En referencia a las actividades que se enumeran en los contenidos, nos gustaría comentar que los ejercicios de pronunciación parecen estar descolgados del resto de actividades y no se  les presta demasiada importancia. En realidad, el compendio de todas las actividades se antojan inconexas y atemporales. Además, se le da mayor importancia a la parte de gramática y vocabulario que a la pronunciación por ejemplo. Esto quiere decir, que no todas las partes tienen el mismo peso. Claramente se puede observar, como la parte escrita tiene mayor importancia que la oral.

Ahora un voki, hará un pequeño comentario sobre la atención a la diversidad.




Nos gustaría hacer mención al poco peso que tiene la metodología en esta programación didáctica. A este respecto, observamos dos puntos de vista. Existe una parte buena, en la que da mucha libertad al profesor de turno, es decir, mucha flexibilidad a la hora de dar clase, pero por otro lado, también tiene su parte mala, ya que las diferentes maneras de enseñar de cada profesor, radicalmente diferentes, hacen que los alumnos reciban conocimientos desde puntos de vista diversos. De hecho, hemos entrevistado a una alumna del centro y confirmó la gran diversidad de profesores en cuanto a la metodología se refiere y en consecuencia, el contenido de aprendizaje que recibían variaba de un profesor a otro. De hecho, las pautas metodológicas que aparecen en el prefacio, al no ir desarrolladas después, se quedan en simples principios ideológicos sin aplicar. A este respecto, existe una total ausencia de distintos tipos de aprendizajes. Se habla de trabajo cooperativo, aprendizaje por tareas, pero ¿dónde están estas metodologías descritas aquí? ¿Se podría decir que esta programación se interesa por el aprendizaje de contenidos o insiste en la adquisición de competencias? En realidad, no está nada claro, ya que no se aprecia ninguna idea que indique una cosa u otra.


Otro punto que merece ser comentado es la mención que se hace de los recursos. Se antoja vaga y poco variada y se le presta un protagonismo excesivo al libro de texto. En la descripción de los materiales se comenta el uso de soportes de vídeo y audio, pero tenemos constancia de que este tipo de soporte brilla por su ausencia en las clases. En este sentido, no encontramos justificación para el gran peso que se le da al libro de texto, y además todo esto no refleja los intereses de los alumnos que se venía diciendo tener en cuenta. Con otra particularidad, este único recurso en papel, no favorece en absoluto la destreza digital de la que tanto se habla en la programación.


Hasta aquí esta parte del comentario, os dejo ahora con Violeta.

Un saludo

Sigue leyendo aquí

Monday, December 8, 2014

Bueno, Bonito y Gratis!

Visitando los diferentes blogs, me he dado cuenta de que son tantas los recursos digitales que tenemos a nuestra disposición, que como ya mencioné en otras ocasiones... I feel so overwhelmed!


No es por vagancia (si lo hiciera yo, me llevaría el doble de tiempo), si no por compartir vuestras maravillosas entradas!

Aquí están algunas de las entradas referentes al uso de las TIC's que más me han llamado la atención:

Adriana ha comentado el uso del EdShelf, una especie de biblioteca de recursos educativos.

Violeta habla del uso de las TIC's en general y aporta diversas herramientas vistas en clase.

Otra entrada que refiere a la creación de cómics, también por Adriana. 

Marian e Alicia han posteado unos enlaces muy útiles sobre páginas con las que trabajar canciones y más canciones en el aula.

Y una que nos ha presentado Carlos, badges, una página en la que se pueden crear insignias o distintivos para cubrir grillas de evaluación.
Pido disculpas por las posibles entradas que se hayan quedado en el tintero. Si os animáis, enviadme la vuestra y la añado a este post.

A descansar que mañana toca madrugar!

Añadido! Gracias a las que me habéis comentado sobre vuestras maravillosas entradas sobre el uso de las TIC's, aquí van algunas más:

Elisa ha hecho un compendio de diferentes apps para uso y disfrute del usuario. 

Asimismo, Nadia, también ha comentado lo siguiente: Australian Network, programas diferentes para el estudiante de idiomas, incluidas cosas como uno específico para desenvolverse en inglés profesional, que te permite interactuar con él e imprimirte los tapescripts, y otro para preparar el IELTS escuchando a gente durante su examen y luego dando feedback acerca de su intervención para que sepas qué valoran y qué no...¡muy útil si tienes que preparar exámenes orales!

Otra entrada de aplicaciones útiles para el docente o para el día a día, que ha aportado Damián.

Y también otra entrada que ha hecho Olga sobre la aplicación inclass en donde se hablan de las cualidades de esta herramienta. No es la única entrada que ha escrito sobre TIC's, pero la resalto aquí ya que me parece interesante.

Lengua, lengua... Al fin y al cabo lengua

En referencia al comentario que ha hecho Adriana en uno de mis posts, escribo esta entrada para explicar un poquito mi situación en lo referente a la lengua que utilizo en mi día a día y lo que es más importante la situación de los estudiantes en lo que a lenguas se refiere.

En un día normal de semana, la lengua que prima en mi día a día es el inglés. La utilizo como lengua de trabajo y como lengua vehicular debido a que estoy en un colegio británico, utilizamos el inglés para comunicarnos con los alumnos y con el resto de profesores. Aunque también es cierto que uso el español, porque no todo el mundo tiene conocimiento de la lengua inglesa, como son los profesores de español o personal de secretaría y cocina.



En cuanto a los alumnos, se presenta un panorama muy variopinto. Una gran parte de los alumnos tienen como lengua inicial el español, muy pocos el gallego y el resto de los alumnos se manejan entre el inglés y el francés como lengua inicial. También hay un porcentaje pequeño que manejan el vasco, el chino, el italiano, el portugués o el griego como lengua inicial, hasta donde me alcanza el saber.

Lo más interesante ocurre cuando los alumnos que empiezan con tres años en el colegio rompen a hablar inglés en casa. Si los padres entienden o hablan inglés, en principio no es algo trascendental, pero si los padres no tienen noción de inglés, se sorprenden del alto nivel de recepción que llegan a tener sus hijos al estar expuestos a una lengua que no es la inicial durante un período de ocho horas diarias. Y nada que decir si son los abuelos quienes están con los alumnos! Nos comentan que los nietos hablan y no les entienden nada de nada!

Por supuesto, cabe mencionar que dependiendo de la nacionalidad de la profesora, así el alumno adquirirá un acento diferenciado dependiendo de con quien esté durante el curso escolar. Ocurre muchas veces, que son los propios alumnos los que traducen al español o al inglés expresiones o palabras que se tienen en una conversación diaria. Si por ejemplo estamos comentando:
- "What do you when you are with your family?" - dice la profesora.
- "I go to the park" - dice un alumno.
- "In Spanish is 'Voy al parque'" - dice otro alumno.

Este tipo de explicaciones es muy común en el día a día, y bajo mi punto de vista yo creo que el alumno sí es consciente de las dos lenguas que está utilizando. A esta edad, hablo de cuatro años, ya saben a quién pueden dirigirse en español y a quien deben dirigirse en inglés. Es algo complicado de ver desde fuera, pero es increíble como un niño de cuatro años lo toma como algo natural. Por supuesto, entre ellos se comunican también en español, pero en la mayoría de las ocasiones, en el recreo o en el comedor, se comunican entre ellos en inglés.



Me gustaría mencionar el caso particular de la profesora con la que llevo trabajando desde el año pasado. Ella es sudafricana, tiene tres hijos, Connor de siete, Alexa de cuatro y Mia de dos años. Los dos mayores van al colegio, con lo cual su lengua inicial y segunda es el inglés. Pero el caso de la pequeña Mia es muy curioso. Su lengua inicial es el inglés. Asiste a una guardería en donde se habla español y se 'enseña' inglés a nivel guardería, sabéis lo que quiero decir, que es un inglés de andar por casa, ya que muchas veces la madre comenta que Mia no reconoce el inglés nativo y la corrige cuando habla. Pues a lo que iba, el otro día estando con la pequeña Mia, me ha llamado la atención lo bien desenvuelto que es su español, mucho mejor que el de la madre, que lleva aquí el mismo tiempo que ella, pero la hija ha estado más expuesta a la lengua española. También ocurre que, muchas veces hablando madre e hija en su lengua inicial, Mia le responde con un alto y claro, 'Siiiii, mami!, a lo que la madre sonríe sin remedio.

Como ella, pero en el caso contrario, muchos otros ejemplos de alumnos españoles que, a pesar de sus padres son españoles, consiguen un acento inglés que ya quisiéramos muchos de nosotros, entre los que me incluyo!

Abogo por la diversidad de lenguas ya que es muy enriquecedora desde edades muy tempranas. Aprovechemos cada buena ocasión que se nos presente, para exponernos a otras lenguas!

Un saludo y feliz lunes!

Friday, December 5, 2014

Álbumes de fotos

Última sesión con Carlos... :-( A pesar do pouco tempo... empazábame a gustar... Estou  en broma! A verdade é que me gustou moito como profesor, ainda que había cousas que me recordaban a min, e por iso me tiraba un pouco 'patrás', como o ter cada detalle en orde e preparar todo con antelación. Ás veces, hai cousas que non se poden prever, e dá unha rabia cando non saen coma un quere... Pero bueno, isto non é do que toca falar.

Última sesión, tipos de avaliación. Como onte tivemos clase con Javier e aprendemos unha ferramenta nova alomenos para min, sobre mapas conceptuais... Unha chulada! A verdade, que a min pódeseme sorprender facilmente! Bueno, o que dicía, que resumín a clase de Carlos sobre a avaliación mediante un mapa conceptual. Adri, va por ti!


Como podedes ver está reflexada a sesión de maneira moi esquemática.

Quería facer un pequeno comentario sobre o termo 'recepción'. Carlos prefire chamala 'recepción' e non 'comprensión' xa que non só consiste na comprensión, senón tamén na reciprocidade entre o emisor e o receptor, é dicir, nunha comunicación dual.

Tamén me gustou especialmente algo que mencionou Carlos nesta última sesión. Hai que ter moi presente que unha persoa non se debe valorar só por unha fotografía, sempre é mellor servirse dun variado álbum de fotos, onde se poden observar as diferentes imaxes desa mesma persoa, dende diferentes perspectivas, con diferentes luces... Porque todos temos esa foto na que non saímos especialmente favorecidos.

Preparémonos pois para os albumes dos nosos futuros estudantes!

Boa loooonga fin de semana!

Andrea

Sunday, November 30, 2014

A voltas coa planificación

A clase desta semana, a pesar de que eu non estaba ao cen por cento, resolveume incógnitas que tiña relacionadas coa sempre latente 'unidade didáctica'.

Érase unha vez unha profesora a quen lle gustaba falar de vanalidades e pola contra non lle gustaba ensinar, ou a lo menos, iso daba a entender...

Agora non é tempo dese conto, pero si do conto da clase que tivemos con Carlos. Como non podía ser doutra maneira cheguei tarde (por cuestións de traballo e de cafeína, non me xulguedes mal), pero a tempo para escoitar a historia da unidade didáctica. Un exercicio que me pareceu moi efectivo foi recapitular as partes dunha unidade didáctica, Carlos soubo levarnos por onde el quería e ao final dividimos a unidade nas súas partes, coa super participación de Aida, You go Girl!

O feito de non ter tiza e usar o ordenador xunto co proxector, pareceume unha grande idea, que nós, no futuro, tamén podemos por en práctica, se se dera o caso.

Pois ben, así quedaría unha unidade didáctica dividida nas súas partes:
  • Xustificación
    • Marco legal
  • Contextualización
    • Curso
    • Contexto temporal
    • Características
    • Contorno do centro
    • Características do alumnado
  •  Atención á diversidade. NEE (Necesidades Educativas Especiales) en inglés SEN (Students Educational Needs)
    • Casos concretos
    • Medidas de adaptación curricular
  • Obxectivos
  • Contidos/Competencias
  • Contidos mínimos (veñen no currículo)
  • Metodoloxía (suxerencias no currículo)
  • Recursos
  • Actividades
  • Avaliación
En referencia a isto mesmo, tamén se comentou que á hora de opositar non é aconsellable facer ningún tipo de táboa na programación que se vaia presentar, isto é, facer unha relación dos obxectivos, contidos e actividades, por exemplo. A verdade, e que non estou de acordo con iso, xa que baixo o meu punto de vista, serve como axuda visual á hora de avaliar e tamén serve de gran axuda para o profesor cando teña que realizar calqueira actividade na aula.

Para presentar como planificar e programar, o profesor utilizou un programa novo para min, prezi do que xa son fan e usuaria a nivel básico. Na presentación, explicábanse cáles son as partes da programación:
  • Programación didáctica (orientacións xerais para a materia no centro)
  • Programación de aula (actuacións máis concretas para o grupo de alumnos)
Así mesmo, no currículo, é moi importante coñecer as catro fontes de programación, que son fundamentais para que exerzamos o noso futuro labor de maneira correcta:
  • Fonte didáctica, tamén denominada pedagóxica se non me equivoco (consultar documentos oficiais)
  • Fonte psicolóxia (coñecer as características psicoevolutivas do alumnado)
  • Fonte sociolóxica (coñecer as características do contorno socioeconómico)
  • Fonte epistemolóxica (coñecer os contidos específicos da materia ou área)
Como parte final da sesión, Carlos comentou que a administración ofrece unahs orientacións, pero despois a realidade é outra. Se todos os docentes seguisen unhas pautas establecidas, penso que moito mellor iría a educación hoxe en día. Se cada un fai según mellor se veña, un dos maiores perxudicados vai ser o alumno.

Para rematar, traballo de campo! O meu favorito ;-) ironía... Búsqueda dunha unidade didáctica real dun centro, ler a programación e comentala ofrecendo o noso punto de vista sobre partes coas que estamos de acordo e outras partes coas que non concordamos.
 E ata aquí a miña visión sobre esta sesión do 26 de novembro.

Ensino Inglés para...


Na primeira sesión con Carlos falamos basicamente da situación de ensino das linguas estranxeiras. Deste xeito temos que falar dos distintos contextos de adquisición das linguas:
  • Lingua inicial: primeira lingua que se aprende. É a lingua natal, o termo lingua materna resulta un pouco confuso, xa que non reflicte todo o abano de posibilidades (a nai pode non estar presente).
  • Lingua segunda: adquirida despois da lingua inicial. É a lingua ambiental.
  • Lingua estranxeira: non é nin a inicial nin a segunda. Adquírese no contexto escolar.


Ademáis do contexto de adquisición, existe o contexto de uso, é dicir, en qué situacións se usa cada lingua:
  • Lingua habitual: utilizada na maioría dos contextos.
  • Lingua de traballo: utilizada como medio de comunicación nunha empresa.
  • Lingua vehicular: utilizada como medio de comunicación entre falantes de linguas diferentes.
Por outra banda temos o repertorio lingüístico, que é o conxunto de elementos lingüísticos coñecidos por un falante ou comunidade de falantes. Así temos a comunidade lingüística, que é a comunidade de falantes que comparten un mesmo repertorio lingüístico e a comunidade de lingua, que é a comunidade de falantes que comparten o coñecemento e o uso dunha lingua ou variedade lingüística.


No que se refire á didáctica das linguas temos como obxectivo enriquecer o repertorio lingüístico do alumnado e cohesionar unha comunidade lingüística. Os diferentes tipos son:
  • Didáctica da lingua inicial (EMT: English as a Mother Tongue)
  • Didáctica da lingua segunda (ESL: English as a Second Language)
  • Didáctica da lingua estranxeira (EFL: English as a Foreign Language)

Hai que ter en conta todo isto, e ademáis como xa comentei nunha entrada anterior, hai que ter moi presente o que facemos en todo momento, xa que non é o mesmo ensinar unha lingua estranxeira en España ou en Eslovenia, por exemplo. Por certo, noutra entrada comentarei a miña experiencia coas linguas en Eslovenia.

Ata outra!

Variables na situación de ensino

A segunda sesión con Carlos xirou ao redor das variables que conforman o ensino de linguas. 

Todo vai depender de a quén se lle vai ensinar unha lingua. Por iso temos que ter en conta:
  • Ensino de L.E. en idades precoces
  • Ensino de L.E. no ensino secundario
  • Ensino de L.E. na formación profesional
  • Ensino de L.E. nas E.O.Is
  • Ensino de L.E. a seniors
  • Ensino do castelán como L.E.
Existen diferentes situacións de ensino e cómo cada unha delas afecta de maneira diferente. As variables das que falamos son:
  • CARACTERÍSTICAS DO ALUMNADO
    • Idade. A idade é un dos factores máis importantes. Puren, falaba da mellor idade para aprender unha lingua.
      • Existen diferentes graos de maturidade, desenvolvemento cognitivo e capacidade de análise, reflexión e formalización.
      • Hai diferentes etapas na aprendizaxe dunha L.E. 




        •  Na idade ideal é interesante facer audicións e poñer música. Esta idade é a base, traballar as curvas entoativas, mediante o "baby talk", esaxerando as palabras e entoando a lingua inicial é fundamental.  Serían necesarias dúas sesións de vinte minutos semanais para asentar as bases da lingua estranxeira.
        • Na idade gloriosa é fundamental que as linguas se aprendan en comunidade.
        • Na idade crítica o cerebro empeza a cambiar. É un período de reorganización receptiva.
        • No limiar fatídico as conexións neuronais fosilízanse e as imitacións fonéticas son menos eficientes. A lingua inicial convértese nun filtro.
        • No referente á idade adulta, obsérvanse algunas diferencias entre a aprendizaxe infantil e adulta.
      • As diferentes etapas na adquisición dunha L.E. son a adquisición do léxico, entoación e fonética (comunicación primordial), adquisición da gramática (importancia da corrección) e adquisición das regras socioculturais (ironía, sarcasmo, segundas intencións...)


    • Lingua inicial. Lingua de saída vs lingua de chegada
      • Dende un punto de vista estructural podemos falar de linguas aglutinantes e linguas analíticas. É moi importante coñecer a lingua inicial para recoñecer os posibles erros dos alumnos, e así determinar a súa orixe e ter en conta as limitacións existentes para conseguir unha mellora na ensinanza de L.E.
      • Ademáis, débese ter en conta a familia lingüística coa que se traballa e deste xeito poder delimitar o que alumno pode chegar a entender e o que non.
C: O que o alumno non chega a antender
B: O que o alumno pode entender
A: O que o alumno xa sabe
      •  En relación con isto, débese ter un concepto de interlingua xa que sempre hai un contacto entre a lingua incial e a lingua estranxeira.
      •  Os posibles erros non deben ser considerados coma faltas nin se deben estigmatizar, senón que deben servir como exemplo de superación e de mellora. O proceso de chegar a falar unha lingua estranxeira é moi longo e debemos guiar ao alumno mediante os seus erros e facer que nos vexan coma un exemplo a seguir. É dicir, que entendan que unha persoa non nativa chegue a dominar unha lingua estranxeira, sérvelles aos alumnos como unha meta a seguir e unha guía para que vexan que se poder alcanzar.
  • CARACTERÍSTICAS DO CENTRO 
    • Aquí subdivídense en se o centro é público, concertado ou privado. 
    • Tamén é importante falar da tradición pedagóxica que ten cada centro, xa que non é o mesmo ensinar unha lingua estranxeira dende un enfoque basicamente gramatical ou dende un enfoque máis comunicativo. 
    • Ademáis a relación profesor-alumno vai repercutir no ensino de L.E.
  • OBXECTIVOS 
    • É importante que a administración, o centro de ensino e o docente teñan uns obxectivos e uns contidos ben delimitados para segundo os niveis de concreción curricular.
Como se pode observar esta segunda sesión deu moito de si. Espero ter sido de axuda e aclararvos un pouco máis cuestións relacionadas co ensino.
Saúdos!